آزمایش‌های قبل از عمل زیبایی؛ برای هر عمل چه آزمایش‌هایی لازم است؟

آزمایشهای قبل از عمل زیبایی برای همه افراد یکسان نیست و لزوماً هر بیمار به مجموعه‌ای از آزمایش‌های ثابت نیاز ندارد. نوع و وسعت عمل، مدت جراحی، نوع بیهوشی، سن، بیماری‌های زمینه‌ای، داروهای مصرفی و وضعیت عمومی بدن تعیین می‌کنند که کدام آزمایش‌ها برای هر فرد لازم است. به همین دلیل، ممکن است پزشک بسته به نوع جراحی و شرایط بیمار، آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون (CBC) برای بررسی کم‌خونی و پلاکت‌ها، آزمایش قند خون، آزمایش بررسی عملکرد کلیه یا آزمایش‌های بررسی انعقاد خون را درخواست کند.

آزمایش‌های قبل از عمل زیبایی برای چیست؟

ارزیابی قبل از عمل فقط برای این نیست که پزشک بفهمد بیمار سالم است یا نه. هدف این است که مشخص شود بدن برای جراحی و بیهوشی آمادگی دارد و مشکلی وجود ندارد که بتواند خطر عوارض بعد از عمل را افزایش دهد.

پزشک معمولاً درباره بیماری‌های زمینه‌ای، داروها و مکمل‌های مصرفی، سابقه جراحی، کم‌خونی، دیابت، بیماری‌های قلبی و سایر مشکلات پزشکی سؤال می‌کند و وضعیت عمومی بیمار را بررسی می‌کند. در صورت نیاز، ممکن است آزمایش خون قبل از عمل، آزمایش قند خون، بررسی عملکرد کلیه، آزمایش‌های انعقاد خون یا نوار قلب نیز درخواست شود.

به زبان ساده، آزمایش‌های قبل از جراحی زیبایی برای همه افراد یکسان نیست. نوع جراحی، میزان و مدت عمل، نوع بیهوشی و شرایط جسمی بیمار مشخص می‌کنند که کدام آزمایش‌ها لازم هستند. به همین دلیل، آزمایش‌های قبل از رینوپلاستی، لیپوساکشن، ابدومینوپلاستی، جراحی زیبایی سینه یا سایر اعمال زیبایی ممکن است با یکدیگر تفاوت داشته باشند.

راهنماهای معتبر پزشکی مانند NICE نیز بر بررسی شرایط هر بیمار قبل از جراحی و انتخاب آزمایش‌های لازم بر اساس وضعیت او تأکید دارند.

مهم‌ترین آزمایش‌های قبل از جراحی زیبایی

CBC؛ شمارش کامل سلول‌های خون

آزمایش CBC یا شمارش کامل سلول‌های خون، تعداد گلبول‌های قرمز، گلبول‌های سفید و پلاکت‌ها را بررسی می‌کند. این آزمایش پیش از بعضی جراحی‌ها به‌ویژه برای بررسی کم‌خونی و تعداد پلاکت‌ها اهمیت دارد.

در جراحی‌های بزرگ‌تر یا طولانی‌تر، CBC اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و پزشک ممکن است برای اطمینان از وضعیت خون بیمار آن را درخواست کند.

فریتین و مطالعات آهن

آزمایش فریتین میزان ذخایر آهن بدن را نشان می‌دهد و به بررسی علت کم‌خونی کمک می‌کند. این آزمایش برای همه افراد قبل از جراحی زیبایی لازم نیست، اما اگر کم‌خونی، پایین بودن هموگلوبین، قاعدگی شدید، سابقه کمبود آهن، جراحی لاغری در گذشته یا احتمال کمبودهای تغذیه‌ای وجود داشته باشد، پزشک ممکن است فریتین و سایر آزمایش‌های آهن را درخواست کند.

قند خون و HbA1c

آزمایش قند خون برای بررسی میزان قند خون انجام می‌شود. HbA1c یا قند سه‌ماهه میانگین قند خون در چند ماه گذشته را نشان می‌دهد. این آزمایش‌ها بیشتر برای افرادی اهمیت دارند که دیابت دارند یا در معرض آن هستند.

برای افراد سالم، انجام HbA1c قبل از هر جراحی زیبایی به‌صورت روتین ضروری نیست و پزشک بر اساس شرایط فرد تصمیم می‌گیرد.

آزمایش عملکرد کلیه؛ کراتینین و eGFR

کراتینین و eGFR به پزشک کمک می‌کنند بفهمد کلیه‌ها تا چه اندازه درست کار می‌کنند. آزمایش سدیم و پتاسیم نیز میزان این مواد مهم را در خون بررسی می‌کند.

این آزمایش‌ها برای همه افراد قبل از جراحی زیبایی لازم نیستند. پزشک بر اساس نوع و وسعت عمل، بیماری‌های کلیوی، دیابت، داروهای مصرفی و وضعیت عمومی بیمار تصمیم می‌گیرد انجام آن‌ها لازم است یا نه.

آزمایش‌های انعقاد خون؛ PT، INR و aPTT

PT، INR و aPTT به پزشک کمک می‌کنند وضعیت انعقاد خون را بررسی کند؛ یعنی مشخص شود خون چگونه لخته می‌شود.

این آزمایش‌ها برای همه افراد قبل از جراحی زیبایی لازم نیستند. اگر بیمار سابقه خونریزی، بیماری کبدی، مصرف داروهای رقیق‌کننده خون یا مشکل شناخته‌شده در انعقاد داشته باشد، پزشک ممکن است این آزمایش‌ها را درخواست کند.

تست بارداری

اگر احتمال بارداری وجود داشته باشد، مشخص شدن وضعیت بارداری قبل از جراحی زیبایی و بیهوشی اهمیت دارد. به همین دلیل، پزشک ممکن است پیش از عمل تست بارداری درخواست کند.

طبق توصیه NICE، در صورت وجود احتمال بارداری یا تردید درباره آن، می‌توان با رضایت بیمار تست بارداری انجام داد.

آزمایش‌های عملکرد کبد

آزمایش‌هایی مثل ALT، AST، ALP و بیلی‌روبین به بررسی وضعیت کبد کمک می‌کنند. این آزمایش‌ها برای همه افراد قبل از جراحی زیبایی لازم نیستند.

اگر فرد سابقه بیماری کبدی، مصرف بعضی داروها یا عوامل خطر مرتبط با کبد داشته باشد، پزشک ممکن است این آزمایش‌ها را قبل از عمل درخواست کند.

آلبومین

آلبومین نوعی پروتئین مهم در خون است که به پزشک کمک می‌کند وضعیت تغذیه و توان بدن برای مقابله با فشار جراحی و ترمیم زخم را بهتر ارزیابی کند. پایین بودن آلبومین می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات تغذیه‌ای یا بیماری‌های زمینه‌ای باشد و در برخی بیماران با افزایش خطر عوارض بعد از عمل همراه است.

به همین دلیل، در افرادی که کاهش وزن شدید، سوءتغذیه یا سابقه جراحی لاغری دارند، ممکن است پزشک بررسی آلبومین را پیش از جراحی زیبایی در نظر بگیرد.

با این حال، آلبومین آزمایش روتین برای همه افرادی که قصد جراحی زیبایی دارند نیست و نیاز به آن باید بر اساس شرایط هر بیمار تعیین شود.

ECG یا نوار قلب

نوار قلب یا ECG با ثبت فعالیت الکتریکی قلب، به پزشک کمک می‌کند بعضی مشکلات قلبی یا اختلالات ضربان قلب را بررسی کند. این بررسی برای همه افرادی که قصد جراحی زیبایی دارند لازم نیست.

ممکن است پزشک در صورت سن بالاتر، سابقه بیماری قلبی، بیماری کلیوی، دیابت، علائم قلبی یا انجام جراحی‌های بزرگ‌تر نوار قلب درخواست کند. نوع جراحی و وضعیت عمومی بیمار نیز در تصمیم‌گیری نقش دارند.

آزمایش‌های قبل از جراحی‌های زیبایی صورت

رینوپلاستی یا عمل بینی

اگر فرد سالم باشد، ممکن است پیش از عمل بینی یا رینوپلاستی به آزمایش‌های زیادی نیاز نداشته باشد. پزشک بر اساس سن، سابقه پزشکی، نوع جراحی و وضعیت عمومی بیمار تصمیم می‌گیرد کدام بررسی‌ها لازم هستند.

ممکن است این موارد درخواست شوند:

• آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون (CBC): برای بررسی کم‌خونی و تعداد پلاکت‌ها.
• آزمایش قند خون: در افراد مبتلا به دیابت یا کسانی که احتمال اختلال قند خون دارند.
• آزمایش عملکرد کلیه: مانند کراتینین و eGFR، در صورت وجود بیماری کلیوی یا عوامل خطر.
• آزمایش‌های انعقاد خون: مانند PT، INR و aPTT، اگر سابقه خونریزی یا مشکل انعقادی وجود داشته باشد.
• تست بارداری: در صورت احتمال بارداری.
• نوار قلب (ECG): در صورت وجود بیماری قلبی، عوامل خطر یا تشخیص پزشک.

سپتوپلاستی همراه با رینوپلاستی

اگر اصلاح تیغه بینی یا سپتوپلاستی هم‌زمان با رینوپلاستی انجام شود، آزمایش‌های قبل از عمل با توجه به وسعت جراحی، نوع بیهوشی و وضعیت سلامت بیمار تعیین می‌شوند. این آزمایش‌ها برای همه افراد یکسان نیستند.

ممکن است پزشک موارد زیر را درخواست کند:

• آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون (CBC): برای بررسی کم‌خونی و تعداد پلاکت‌ها.
• آزمایش قند خون: در افراد مبتلا به دیابت یا دارای عوامل خطر.
• آزمایش عملکرد کلیه: مانند کراتینین و eGFR، در صورت وجود بیماری کلیوی یا عوامل خطر.
• آزمایش‌های انعقاد خون: مانند PT، INR و aPTT، در صورت سابقه خونریزی یا مشکل انعقادی.
• تست بارداری: اگر احتمال بارداری وجود داشته باشد.
• نوار قلب (ECG): در صورت وجود بیماری قلبی، عوامل خطر یا تشخیص پزشک.

بلفاروپلاستی یا جراحی زیبایی پلک

بلفاروپلاستی یا جراحی زیبایی پلک معمولاً عمل نسبتاً محدودی است و در یک فرد سالم ممکن است به آزمایش‌های زیادی نیاز نداشته باشد. پزشک با توجه به سن، وضعیت سلامت، داروهای مصرفی و نوع عمل تصمیم می‌گیرد چه بررسی‌هایی لازم است.

ممکن است این موارد درخواست شوند:

• آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون (CBC): برای بررسی کم‌خونی و تعداد پلاکت‌ها، در صورت نیاز.
• آزمایش قند خون: در افراد مبتلا به دیابت یا دارای عوامل خطر.
• آزمایش‌های انعقاد خون (PT، INR و aPTT): اگر سابقه خونریزی یا مصرف داروهای رقیق‌کننده خون وجود داشته باشد.
• تست بارداری: در صورت احتمال بارداری.
• نوار قلب (ECG): در صورت وجود بیماری قلبی، عوامل خطر یا تشخیص پزشک.

لیفت صورت یا فیس‌لیفت

فیس‌لیفت یا لیفت صورت معمولاً نسبت به جراحی‌های محدودتر صورت، عمل گسترده‌تری است. به همین دلیل ممکن است پزشک برای اطمینان از آمادگی بیمار برای جراحی و بیهوشی، بررسی‌های بیشتری درخواست کند. با این حال، آزمایش‌های قبل از فیس‌لیفت برای همه افراد یکسان نیست.

ممکن است این موارد درخواست شوند:

• آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون (CBC): برای بررسی کم‌خونی و تعداد پلاکت‌ها.
• آزمایش قند خون یا HbA1c: در افراد مبتلا به دیابت یا دارای عوامل خطر.
• آزمایش عملکرد کلیه: مانند کراتینین و eGFR، در صورت وجود بیماری کلیوی یا سایر عوامل خطر.
• آزمایش‌های انعقاد خون (PT، INR و aPTT): در صورت سابقه خونریزی، بیماری کبدی یا مصرف داروهای رقیق‌کننده خون.
• آزمایش‌های عملکرد کبد: در صورت سابقه بیماری کبدی یا وجود عوامل خطر.
• تست بارداری: اگر احتمال بارداری وجود داشته باشد.
• نوار قلب (ECG): در صورت وجود بیماری قلبی، عوامل خطر یا تشخیص پزشک.

لیفت گردن و لیپوساکشن غبغب

• لیفت گردن و لیپوساکشن غبغب معمولاً به بررسی‌های زیادی نیاز ندارند، به‌ویژه در افراد سالم. با این حال، پزشک بر اساس نوع عمل، نوع بیهوشی، سن و وضعیت سلامت بیمار تصمیم می‌گیرد چه آزمایش‌هایی لازم است.

  ممکن است این موارد درخواست شوند:

• آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون (CBC): برای بررسی کم‌خونی و تعداد پلاکت‌ها.
• آزمایش قند خون: در افراد مبتلا به دیابت یا دارای عوامل خطر.
• آزمایش عملکرد کلیه: مانند کراتینین و eGFR، در صورت وجود بیماری کلیوی یا عوامل خطر.
• آزمایش‌های انعقاد خون (PT، INR و aPTT): در صورت سابقه خونریزی، مصرف داروهای رقیق‌کننده خون یا سایر عوامل خطر.
• تست بارداری: در صورت احتمال بارداری.
• نوار قلب (ECG): در صورت وجود بیماری قلبی یا سایر عوامل خطر.

آزمایش‌های قبل از جراحی‌های زیبایی سینه

پروتز یا بزرگ کردن سینه

• در بزرگ کردن سینه با پروتز، آزمایش‌های پیش از عمل بیشتر با هدف بررسی وضعیت عمومی بدن و شناسایی مشکلاتی انجام می‌شوند که ممکن است روی جراحی یا بیهوشی اثر بگذارند. در یک فرد سالم، ممکن است تعداد آزمایش‌ها محدود باشد؛ اما وجود بیماری‌های زمینه‌ای یا مصرف بعضی داروها می‌تواند بررسی‌های بیشتری را ضروری کند.

  بسته به شرایط بیمار، پزشک ممکن است موارد زیر را درخواست کند:

• CBC یا شمارش کامل سلول‌های خون: برای بررسی کم‌خونی و وضعیت پلاکت‌ها، به‌ویژه اگر سابقه کم‌خونی یا خونریزی وجود داشته باشد.
• قند خون و در برخی افراد HbA1c: اگر دیابت یا احتمال اختلال قند خون مطرح باشد.
• آزمایش عملکرد کلیه: مانند کراتینین و eGFR، در صورت وجود بیماری کلیوی یا سایر عوامل خطر.
• آزمایش‌های انعقاد خون: در افرادی که سابقه خونریزی غیرطبیعی، اختلال انعقادی یا مصرف داروهای رقیق‌کننده خون دارند.
• تست بارداری: در صورت وجود احتمال بارداری پیش از یک جراحی انتخابی.
• نوار قلب (ECG): در صورت وجود بیماری قلبی، علائم مرتبط یا عوامل خطر که نیاز به بررسی بیشتر ایجاد کنند.

• در کنار آزمایش خون، شرح حال پزشکی و داروهای مصرفی نیز اهمیت زیادی دارند؛ بنابراین اگر دارو، مکمل یا سابقه پزشکی خاصی دارید، حتماً پیش از عمل به جراح اطلاع دهید.

کوچک کردن سینه؛ ماموپلاستی کاهشی

در جراحی کوچک کردن سینه یا ماموپلاستی کاهشی، میزان بافت برداشته‌شده و احتمال خونریزی باعث می‌شود بررسی وضعیت خون بیمار اهمیت بیشتری داشته باشد. به همین دلیل، پزشک ممکن است پیش از عمل ابتدا از طبیعی بودن سطح هموگلوبین و وضعیت پلاکت‌ها مطمئن شود.

بسته به شرایط فرد، ممکن است این بررسی‌ها درخواست شوند:

• شمارش کامل سلول‌های خون (CBC): برای بررسی کم‌خونی و تعداد پلاکت‌ها.
• فریتین و آزمایش‌های آهن: در صورت پایین بودن هموگلوبین، سابقه کمبود آهن یا احتمال کم‌خونی ناشی از کمبود آهن.
• آزمایش قند خون و HbA1c: بیشتر در افراد مبتلا به دیابت یا دارای عوامل خطر.
• آزمایش عملکرد کلیه: در صورت وجود بیماری کلیوی یا سایر شرایطی که نیاز به بررسی کلیه داشته باشند.
• آزمایش‌های انعقاد خون: در صورت سابقه خونریزی غیرطبیعی، بیماری‌های مرتبط یا مصرف داروهای رقیق‌کننده خون.
• تست بارداری: اگر احتمال بارداری وجود داشته باشد.
• نوار قلب (ECG): در صورت وجود بیماری قلبی، علائم مرتبط یا سایر عوامل خطر.

در این عمل، اگر آزمایش‌ها کم‌خونی یا کمبود آهن را نشان دهند، پزشک ممکن است ابتدا علت آن را بررسی و در صورت نیاز برای اصلاح آن قبل از جراحی اقدام کند.

لیفت سینه؛ ماستوپکسی

• در لیفت سینه یا ماستوپکسی، هدف اصلی ارزیابی پیش از عمل این است که وضعیت عمومی بدن برای جراحی و بیهوشی مناسب باشد. برخلاف کوچک کردن سینه، در لیفت سینه معمولاً میزان بافت برداشته‌شده کمتر است؛ بنابراین نوع و تعداد آزمایش‌ها بیشتر به شرایط خود بیمار و وسعت جراحی بستگی دارد.

  بر اساس وضعیت فرد، ممکن است پزشک این بررسی‌ها را در نظر بگیرد:

• آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون (CBC): برای بررسی کم‌خونی و تعداد پلاکت‌ها، در صورت نیاز.
• آزمایش قند خون یا HbA1c: در افراد مبتلا به دیابت یا کسانی که احتمال اختلال قند خون در آن‌ها وجود دارد.
• آزمایش عملکرد کلیه: مانند کراتینین و eGFR، در صورت وجود بیماری کلیوی یا عوامل خطر.
• آزمایش‌های انعقاد خون: اگر سابقه خونریزی، اختلال انعقادی یا مصرف داروهای رقیق‌کننده خون وجود داشته باشد.
• تست بارداری: در صورت احتمال بارداری پیش از جراحی انتخابی.
• نوار قلب (ECG): در صورت وجود بیماری قلبی، علائم قلبی یا سایر عوامل خطر.

• در کنار آزمایش‌ها، اطلاع دادن درباره داروها، مکمل‌ها، بیماری‌های قبلی و جراحی‌های گذشته به جراح اهمیت دارد؛ زیرا این اطلاعات در تعیین بررسی‌های لازم پیش از ماستوپکسی نقش دارند.

ژنیکوماستی

در ژنیکوماستی یا بزرگ شدن بافت سینه در مردان، آزمایش‌ها فقط برای آماده شدن پیش از جراحی نیستند. گاهی پزشک لازم می‌داند علت بزرگ شدن سینه را هم بررسی کند؛ به‌خصوص اگر شروع آن جدید باشد، یک‌طرفه باشد یا علائم دیگری همراه آن وجود داشته باشد.

در این شرایط، ممکن است علاوه بر آزمایش‌های معمول پیش از جراحی، بعضی آزمایش‌های هورمونی نیز درخواست شوند:

• تستوسترون: برای بررسی سطح هورمون مردانه.

• LH و FSH: برای بررسی عملکرد سیستم هورمونی که تولید تستوسترون را تنظیم می‌کند.

• استرادیول: برای بررسی سطح یکی از هورمون‌های مؤثر بر رشد بافت سینه.

• پرولاکتین: در صورت وجود علائم یا شرایطی که اختلال این هورمون را مطرح کند.

• β-hCG: در شرایط خاص و زمانی که پزشک به علت‌های مشخصی برای بزرگ شدن بافت سینه مشکوک باشد.

این آزمایش‌های هورمونی برای همه افراد مبتلا به ژنیکوماستی لازم نیستند. پزشک بر اساس معاینه، زمان شروع مشکل، داروهای مصرفی و علائم همراه تصمیم می‌گیرد که کدام آزمایش‌ها واقعاً لازم‌اند.

آزمایش‌های قبل از لیپوساکشن و جراحی‌های کانتورینگ بدن

لیپوساکشن

در لیپوساکشن، فقط نام عمل تعیین‌کننده نیست؛ مقدار چربی که قرار است برداشته شود، تعداد نواحی تحت درمان و ترکیب آن با جراحی‌های دیگر هم در ارزیابی قبل از عمل اهمیت دارند. هرچه عمل گسترده‌تر باشد، ممکن است بررسی‌های بیشتری برای اطمینان از آمادگی بدن لازم باشد.

بسته به شرایط بیمار و وسعت جراحی، پزشک ممکن است این آزمایش‌ها را درخواست کند:

• آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون (CBC): برای بررسی کم‌خونی و تعداد پلاکت‌ها، به‌ویژه در لیپوساکشن‌های وسیع.
• فریتین و آزمایش‌های آهن: اگر کم‌خونی یا احتمال کمبود آهن وجود داشته باشد.
• آزمایش قند خون یا HbA1c: در افراد مبتلا به دیابت یا دارای عوامل خطر.
• آزمایش عملکرد کلیه: مانند کراتینین و eGFR، در صورت وجود بیماری کلیوی یا سایر عوامل خطر.
• آزمایش سدیم و پتاسیم: ممکن است در جراحی‌های گسترده یا برخی بیماران برای بررسی تعادل مواد معدنی خون لازم باشد.
• آزمایش‌های انعقاد خون (PT، INR و aPTT): در صورت سابقه خونریزی، مصرف داروهای رقیق‌کننده خون یا وجود عوامل خطر.
• آزمایش‌های عملکرد کبد: در صورت سابقه بیماری کبدی یا شرایطی که پزشک بررسی بیشتر را لازم بداند.
• تست بارداری: اگر احتمال بارداری وجود داشته باشد.
• نوار قلب (ECG): در صورت وجود بیماری قلبی، سن بالاتر، عوامل خطر یا تشخیص پزشک.

در لیپوساکشن‌های گسترده یا زمانی که لیپوساکشن با ابدومینوپلاستی، لیفت یا جراحی دیگری هم‌زمان انجام می‌شود، ارزیابی پیش از عمل معمولاً اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. با این حال، انجام همه این آزمایش‌ها برای هر بیمار ضروری نیست و فهرست نهایی باید بر اساس شرایط فرد و نظر تیم درمان تعیین شود.

ابدومینوپلاستی یا تامی‌تاک

ابدومینوپلاستی یا عمل زیبایی شکم معمولاً جراحی گسترده‌تری نسبت به بسیاری از اعمال زیبایی است و ممکن است شامل برداشتن پوست و چربی اضافه و در برخی بیماران ترمیم عضلات شکم باشد. به همین دلیل، بررسی کم‌خونی، وضعیت تغذیه و سلامت عمومی بدن پیش از عمل اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

پزشک با توجه به شرایط بیمار و وسعت جراحی ممکن است این آزمایش‌ها را درخواست کند:

• آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون (CBC): برای بررسی کم‌خونی و تعداد پلاکت‌ها.
• فریتین و آزمایش‌های آهن: اگر کم‌خونی یا احتمال کمبود آهن وجود داشته باشد.
• آزمایش قند خون یا HbA1c: در افراد مبتلا به دیابت یا دارای عوامل خطر.
• آزمایش عملکرد کلیه: مانند کراتینین و eGFR، در صورت وجود بیماری کلیوی یا سایر عوامل خطر.
• آزمایش سدیم و پتاسیم: در صورت نیاز برای بررسی تعادل مواد معدنی بدن.
• آزمایش آلبومین: در افرادی که کاهش وزن شدید، سابقه جراحی لاغری یا احتمال کمبودهای تغذیه‌ای دارند.
• آزمایش‌های انعقاد خون: اگر سابقه خونریزی، اختلال انعقادی یا مصرف داروهای رقیق‌کننده خون وجود داشته باشد.
• تست بارداری: در صورت احتمال بارداری پیش از جراحی انتخابی.
• نوار قلب (ECG): در صورت وجود بیماری قلبی، عوامل خطر یا تشخیص پزشک.

در ابدومینوپلاستی، فقط نتیجه آزمایش‌ها مهم نیست؛ سابقه پزشکی، داروهای مصرفی، وزن، بیماری‌های زمینه‌ای و خطر ایجاد لخته خون نیز باید پیش از عمل بررسی شوند. به همین دلیل، فهرست آزمایش‌های قبل از ابدومینوپلاستی می‌تواند از یک بیمار تا بیمار دیگر متفاوت باشد.

لیپوآبدومینوپلاستی

لیپوآبدومینوپلاستی ترکیبی از لیپوساکشن و ابدومینوپلاستی است؛ یعنی هم‌زمان چربی اضافی برداشته می‌شود و پوست اضافه شکم نیز اصلاح می‌شود. چون این جراحی معمولاً گسترده‌تر از انجام هرکدام از این اعمال به‌تنهایی است، پزشک ممکن است پیش از عمل وضعیت عمومی بدن را دقیق‌تر بررسی کند.

بسته به شرایط بیمار و میزان جراحی، ممکن است این بررسی‌ها انجام شوند:

• آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون (CBC): برای بررسی کم‌خونی و تعداد پلاکت‌ها.
• فریتین و آزمایش‌های آهن: اگر کم‌خونی یا احتمال کمبود آهن وجود داشته باشد.
• آزمایش قند خون یا HbA1c: در افراد مبتلا به دیابت یا دارای عوامل خطر.
• آزمایش عملکرد کلیه: مانند کراتینین و eGFR، در صورت وجود بیماری کلیوی یا عوامل خطر.
• آزمایش سدیم و پتاسیم: در صورت نیاز برای بررسی تعادل مواد معدنی بدن.
• آزمایش آلبومین: در افرادی که احتمال سوءتغذیه، کاهش وزن شدید یا کمبودهای تغذیه‌ای دارند.
• آزمایش‌های انعقاد خون: در صورت سابقه خونریزی، اختلال انعقادی یا مصرف داروهای رقیق‌کننده خون.
• تست بارداری: اگر احتمال بارداری وجود داشته باشد.
• نوار قلب (ECG): در صورت وجود بیماری قلبی یا سایر عوامل خطر.

در این نوع جراحی، پزشک علاوه بر نتیجه آزمایش‌ها، مدت و وسعت عمل، وضعیت تغذیه، بیماری‌های زمینه‌ای و خطر لخته شدن خون را نیز در نظر می‌گیرد. بنابراین، همه بیماران به یک فهرست یکسان از آزمایش‌ها نیاز ندارند.

لیفت بازو

• در لیفت بازو یا براکیوپلاستی، پوست و بافت اضافه بخش بالایی بازو برداشته می‌شود. این عمل معمولاً از نظر وسعت بین جراحی‌های محدود و کانتورینگ‌های بزرگ بدن قرار می‌گیرد؛ بنابراین آزمایش‌های قبل از آن به وضعیت سلامت فرد و میزان جراحی بستگی دارد.

  پزشک ممکن است بر اساس شرایط بیمار این بررسی‌ها را درخواست کند:

• آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون (CBC): برای بررسی کم‌خونی و تعداد پلاکت‌ها، به‌ویژه در صورت سابقه کم‌خونی یا جراحی گسترده‌تر.
• آزمایش قند خون یا HbA1c: در افراد مبتلا به دیابت یا دارای عوامل خطر.
• آزمایش عملکرد کلیه: مانند کراتینین و eGFR، در صورت وجود بیماری کلیوی یا سایر عوامل خطر.
• آزمایش‌های انعقاد خون: اگر سابقه خونریزی، اختلال انعقادی یا مصرف داروهای رقیق‌کننده خون وجود داشته باشد.
• تست بارداری: در صورت احتمال بارداری پیش از جراحی انتخابی.
• نوار قلب (ECG): در صورت وجود بیماری قلبی، علائم مرتبط یا سایر عوامل خطر.

• در لیفت بازو، علاوه بر آزمایش‌ها، داروها و مکمل‌های مصرفی، سابقه بیماری‌ها و روش بیهوشی نیز در برنامه‌ریزی پیش از عمل اهمیت دارند. بنابراین ممکن است فردی به چند آزمایش محدود نیاز داشته باشد و فرد دیگری به بررسی‌های بیشتری احتیاج پیدا کند.

لیفت ران

• در لیفت ران یا توراپلاستی، پوست و بافت اضافه قسمت داخلی یا خارجی ران برداشته می‌شود. چون محل جراحی به عروق و بافت‌های وسیع بدن نزدیک است و ممکن است عمل نسبتاً گسترده باشد، پزشک پیش از جراحی وضعیت خون، سلامت عمومی و عوامل خطر بیمار را بررسی می‌کند.

  آزمایش‌های مورد نیاز بسته به شرایط هر فرد می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون (CBC): برای بررسی کم‌خونی و تعداد پلاکت‌ها.
• فریتین و آزمایش‌های آهن: اگر کم‌خونی، پایین بودن هموگلوبین یا سابقه کمبود آهن وجود داشته باشد.
• آزمایش قند خون یا HbA1c: در افراد مبتلا به دیابت یا دارای عوامل خطر.
• آزمایش عملکرد کلیه: مانند کراتینین و eGFR، در صورت وجود بیماری کلیوی یا سایر عوامل خطر.
• آزمایش سدیم و پتاسیم: در صورت نیاز برای بررسی تعادل مواد معدنی بدن.
• آزمایش‌های انعقاد خون: در صورت سابقه خونریزی، اختلال انعقاد یا مصرف داروهای رقیق‌کننده خون.
• تست بارداری: اگر احتمال بارداری وجود داشته باشد.
• نوار قلب (ECG): در صورت وجود بیماری قلبی، عوامل خطر یا تشخیص پزشک.

• در لیفت ران، علاوه بر نتیجه آزمایش‌ها، پزشک باید خطر لخته شدن خون، میزان و مدت جراحی، داروهای مصرفی و سابقه بیماری‌های فرد را نیز در نظر بگیرد. بنابراین، فهرست آزمایش‌های قبل از عمل برای همه بیماران یکسان نیست.

بادی‌لیفت یکی از جراحی‌های گسترده برای فرم‌دهی بدن است و معمولاً در افرادی انجام می‌شود که کاهش وزن زیادی داشته‌اند و پوست اضافه در چند ناحیه بدن دارند. به همین دلیل، پیش از این عمل توجه به کم‌خونی، وضعیت تغذیه، بیماری‌های زمینه‌ای و آمادگی بدن برای یک جراحی طولانی‌تر اهمیت بیشتری دارد.

پزشک با توجه به شرایط فرد ممکن است این بررسی‌ها را درخواست کند:

• آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون (CBC): برای بررسی کم‌خونی و تعداد پلاکت‌ها.
• فریتین و آزمایش‌های آهن: در صورت کم‌خونی یا احتمال کمبود آهن.
• آزمایش قند خون یا HbA1c: در افراد مبتلا به دیابت یا دارای عوامل خطر.
• آزمایش عملکرد کلیه: مانند کراتینین و eGFR، در صورت وجود بیماری کلیوی یا سایر عوامل خطر.
• آزمایش سدیم و پتاسیم: برای بررسی تعادل مواد معدنی بدن، در صورت نیاز.
• آزمایش آلبومین: به‌ویژه در افرادی که کاهش وزن شدید، سابقه جراحی لاغری یا احتمال کمبودهای تغذیه‌ای دارند.
• آزمایش‌های عملکرد کبد: در صورت سابقه بیماری کبدی یا وجود عوامل خطر.
• آزمایش‌های انعقاد خون (PT، INR و aPTT): در صورت سابقه خونریزی، اختلال انعقادی یا مصرف داروهای رقیق‌کننده خون.
• تست بارداری: در صورت احتمال بارداری.
• نوار قلب (ECG): در صورت وجود بیماری قلبی، عوامل خطر یا نیاز به بررسی بیشتر.

در بادی‌لیفت، فقط نتیجه آزمایش خون تعیین‌کننده نیست. کم‌خونی، وضعیت تغذیه، مدت و وسعت جراحی و خطر لخته شدن خون نیز باید پیش از عمل بررسی شوند؛ به‌خصوص در افرادی که پس از کاهش وزن شدید برای جراحی کانتورینگ بدن آماده می‌شوند.

تزریق چربی یا Fat Grafting

• در تزریق چربی، چربی از یک بخش بدن برداشته و پس از آماده‌سازی به ناحیه دیگری تزریق می‌شود. اگر حجم برداشت چربی کم باشد، ممکن است بررسی‌های پیش از عمل محدود باشند؛ اما در تزریق چربی با حجم بالا یا همراه با لیپوساکشن و جراحی‌های دیگر، ارزیابی کامل‌تری لازم است.

  بسته به شرایط بیمار، پزشک ممکن است این موارد را درخواست کند:

• آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون (CBC): برای بررسی کم‌خونی و تعداد پلاکت‌ها.
• آزمایش قند خون: در افراد مبتلا به دیابت یا دارای عوامل خطر.
• آزمایش عملکرد کلیه: مانند کراتینین و eGFR، در صورت وجود بیماری کلیوی یا سایر عوامل خطر.
• آزمایش‌های انعقاد خون (PT، INR و aPTT): در صورت سابقه خونریزی، اختلال انعقادی یا مصرف داروهای رقیق‌کننده خون.
• تست بارداری: در صورت احتمال بارداری پیش از جراحی انتخابی.
• نوار قلب (ECG): در صورت وجود بیماری قلبی، علائم قلبی یا سایر عوامل خطر.

• در این عمل، حجم چربی برداشته‌شده، مدت جراحی و انجام هم‌زمان لیپوساکشن یا عمل‌های دیگر می‌تواند در تعیین آزمایش‌های قبل از عمل نقش داشته باشد. بنابراین برای تزریق چربی یک فهرست ثابت از آزمایش‌ها وجود ندارد و بررسی‌ها باید متناسب با شرایط هر بیمار انتخاب شوند.

لیفت باسن با تزریق چربی؛ BBL

لیفت باسن با تزریق چربی یا BBL معمولاً با برداشت چربی از یک یا چند ناحیه بدن همراه است؛ بنابراین میزان چربی برداشت‌شده، وسعت لیپوساکشن، مدت جراحی و وضعیت سلامت بیمار در برنامه‌ریزی پیش از عمل اهمیت دارند. به همین دلیل، آزمایش‌های قبل از BBL برای همه افراد یکسان نیست.

بسته به شرایط بیمار و وسعت جراحی، ممکن است این بررسی‌ها انجام شوند:

• آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون (CBC): برای بررسی کم‌خونی و تعداد پلاکت‌ها، به‌ویژه در جراحی‌های گسترده‌تر.
• آزمایش قند خون یا HbA1c: در افراد مبتلا به دیابت یا دارای عوامل خطر.
• آزمایش عملکرد کلیه: مانند کراتینین و eGFR، در صورت وجود بیماری کلیوی یا سایر عوامل خطر.
• آزمایش سدیم و پتاسیم: ممکن است در جراحی‌های وسیع یا بیماران پرخطر برای بررسی تعادل مواد معدنی بدن درخواست شود.
• فریتین و آزمایش‌های آهن: اگر کم‌خونی، پایین بودن هموگلوبین یا احتمال کمبود آهن وجود داشته باشد.
• آزمایش‌های انعقاد خون (PT، INR و aPTT): در صورت سابقه خونریزی، اختلال انعقادی یا مصرف داروهای رقیق‌کننده خون.
• تست بارداری: در صورت احتمال بارداری پیش از جراحی انتخابی.
• نوار قلب (ECG): در صورت وجود بیماری قلبی، علائم مرتبط یا سایر عوامل خطر.

در BBL، علاوه بر آزمایش‌های قبل از عمل، وسعت لیپوساکشن، مدت بیهوشی و روش انجام جراحی نیز در ارزیابی ایمنی اهمیت دارند. بنابراین نتیجه آزمایش‌ها باید در کنار معاینه و بررسی کامل وضعیت بیمار تفسیر شود و انجام همه آزمایش‌های بالا برای هر فرد الزامی نیست.

آزمایش‌های قبل از جراحی‌های ترکیبی زیبایی

مامورای میک‌اور یا Mommy Makeover

مامورای میک‌اور (Mommy Makeover) به ترکیبی از جراحی‌هایی مانند ابدومینوپلاستی، لیپوساکشن و جراحی سینه گفته می‌شود که معمولاً برای اصلاح تغییرات بدن پس از بارداری و کاهش وزن انجام می‌شوند. چون چند ناحیه بدن هم‌زمان تحت جراحی قرار می‌گیرد، ارزیابی پیش از عمل باید مجموع شرایط بیمار و کل جراحی را در نظر بگیرد.

بسته به نوع عمل، مدت جراحی و وضعیت سلامت فرد، ممکن است پزشک این بررسی‌ها را درخواست کند:

• آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون (CBC): برای بررسی کم‌خونی و تعداد پلاکت‌ها.
• فریتین و آزمایش‌های آهن: در صورت کم‌خونی، پایین بودن هموگلوبین یا احتمال کمبود آهن.
• آزمایش قند خون یا HbA1c: در افراد مبتلا به دیابت یا دارای عوامل خطر.
• آزمایش عملکرد کلیه: مانند کراتینین و eGFR، در صورت وجود بیماری کلیوی یا سایر عوامل خطر.
• آزمایش سدیم و پتاسیم: بر اساس وسعت جراحی و وضعیت بیمار.
• آزمایش آلبومین: در افرادی که کاهش وزن شدید، احتمال سوءتغذیه یا سابقه جراحی لاغری دارند.
• آزمایش‌های عملکرد کبد: در صورت سابقه بیماری کبدی یا وجود عوامل خطر.
• آزمایش‌های انعقاد خون (PT، INR و aPTT): در صورت سابقه خونریزی، اختلال انعقادی یا مصرف داروهای رقیق‌کننده خون.
• تست بارداری: در صورت احتمال بارداری پیش از جراحی انتخابی.
• نوار قلب (ECG): در صورت وجود بیماری قلبی، علائم مرتبط یا سایر عوامل خطر.

در مامورای میک‌اور، علاوه بر آزمایش خون، مدت کلی جراحی، تعداد عمل‌های هم‌زمان، وضعیت تغذیه، کم‌خونی و خطر لخته شدن خون اهمیت ویژه‌ای دارند. به همین دلیل، ممکن است آزمایش‌های مورد نیاز یک بیمار با بیمار دیگر متفاوت باشد و تصمیم نهایی باید توسط جراح و تیم بیهوشی گرفته شود.

آیا آزمایش HIV و هپاتیت قبل از جراحی زیبایی لازم است؟

آزمایش HIV، هپاتیت B و هپاتیت C برای همه افرادی که قصد جراحی زیبایی دارند، به‌صورت روتین و یکسان لازم نیست. پزشک ممکن است بر اساس سابقه پزشکی، علائم یا عوامل خطر، انجام این آزمایش‌ها را توصیه کند.

همچنین بعضی مراکز درمانی ممکن است طبق پروتکل داخلی خود آزمایش‌های عفونی خاصی را پیش از جراحی درخواست کنند. بنابراین، بهتر است انجام این آزمایش‌ها بر اساس نظر جراح و دستورالعمل مرکز جراحی باشد، نه یک فهرست ثابت برای همه بیماران.

آیا آزمایش ادرار قبل از جراحی زیبایی لازم است؟

آزمایش ادرار برای همه بیماران قبل از جراحی زیبایی به‌صورت روتین لازم نیست. پزشک معمولاً زمانی درخواست آن را مطرح می‌کند که علائم یا سابقه‌ای وجود داشته باشد که احتمال عفونت ادراری یا مشکل مرتبط با دستگاه ادراری را مطرح کند.

بر اساس توصیه‌های NICE، بررسی ادرار باید بر اساس شرایط بیمار انجام شود؛ به‌ویژه زمانی که وجود عفونت ادراری بتواند بر تصمیم‌گیری درباره انجام جراحی یا زمان آن تأثیر بگذارد. بنابراین، انجام آزمایش ادرار قبل از عمل زیبایی برای همه افراد ضروری نیست و باید بر اساس وضعیت هر بیمار و نظر پزشک تعیین شود.

چه کسانی ممکن است به آزمایش‌های بیشتری نیاز داشته باشند؟

احتمال درخواست آزمایش‌های تکمیلی زمانی بیشتر می‌شود که یکی از شرایط زیر وجود داشته باشد:

• سابقه کم‌خونی یا کمبود آهن
• قاعدگی شدید
• سابقه خونریزی غیرطبیعی
• مصرف داروهای ضدانعقاد
• بیماری کلیوی
• بیماری کبدی
• دیابت
• بیماری قلبی
• بیماری ریوی
• چاقی قابل توجه
• سابقه جراحی چاقی
• کاهش وزن شدید
• احتمال سوءتغذیه
• جراحی طولانی یا ترکیبی
• احتمال بارداری
• سابقه لخته خون یا عوامل خطر ترومبوآمبولی

جدول خلاصه آزمایش‌ها بر اساس نوع جراحی زیبایی

جدول زیر یک نقشه کلی برای فهم تفاوت آزمایش‌ها در جراحی‌های مختلف است. عبارت «در صورت اندیکاسیون» به این معنی است که آزمایش برای همه بیماران آن گروه الزاماً لازم نیست.

آیا هرچه آزمایش بیشتری انجام شود، جراحی ایمن‌تر است؟

خیر. تعداد بیشتر آزمایش‌ها لزوماً به معنای جراحی ایمن‌تر نیست. هدف ارزیابی پیش از عمل، انجام یک فهرست طولانی از آزمایش‌ها نیست؛ بلکه باید آزمایش‌هایی انتخاب شوند که نتیجه آن‌ها بتواند تصمیم درباره جراحی، بیهوشی یا مراقبت‌های قبل و بعد از عمل را تغییر دهد.

راهنمای NICE نیز برای بسیاری از افراد سالم که تحت جراحی‌های کم‌خطر قرار می‌گیرند، انجام روتین برخی آزمایش‌ها را توصیه نمی‌کند. آزمایش‌های غیرضروری علاوه بر افزایش هزینه، ممکن است نتایج غیرطبیعیِ اتفاقی ایجاد کنند و باعث بررسی‌های بیشتر یا حتی تأخیر در عمل شوند.

یک مطالعه منتشرشده در سال ۲۰۲۶ نیز تفاوت قابل‌توجهی در نحوه درخواست آزمایش‌های پیش از جراحی‌های انتخابی نشان داد و بر اهمیت انتخاب هدفمند و متناسب آزمایش‌ها با شرایط بیمار و نوع جراحی تأکید کرد.

بنابراین، در آزمایشهای قبل از جراحی زیبایی، مناسب بودن آزمایش‌ها مهم‌تر از زیاد بودن آن‌هاست.

جمع‌بندی

آزمایش‌های قبل از عمل زیبایی برای همه بیماران یکسان نیستند. CBC، بررسی عملکرد کلیه، قند یا HbA1c در افراد منتخب، آزمایش‌های انعقادی در صورت اندیکاسیون، تست بارداری در صورت احتمال بارداری و گاهی آزمایش‌های آهن، آلبومین، کبد یا ECG می‌توانند بخشی از ارزیابی پیش از عمل باشند.

در جراحی‌های بزرگ‌تر مانند ابدومینوپلاستی، لیپوآبدومینوپلاستی، بادی‌لیفت، لیپوساکشن وسیع یا جراحی‌های ترکیبی، ارزیابی کم‌خونی، وضعیت تغذیه، بیماری‌های زمینه‌ای و سایر عوامل خطر اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

 فهرست نهایی آزمایش‌ها باید بر اساس وضعیت بیمار، نوع عمل، میزان ریسک و پروتکل مرکز درمانی تعیین شود.

پرسش‌های متداول (FAQ)